Nowości października 2.

Dość dawno temu ukazała się książka kontrowersyjnego autora rosyjskiego Wiktora Suworowa: "Lodołamacz", w której autor punkt po punkcie dowodzi, że Stalin przygotowywał się bardzo intensywnie do inwazji na Europę, ale został uprzedzony uderzeniem Hitlera na Związek Radziecki. Temat nigdy nie został wyczerpany, a sam autor zasygnalizował problematykę.

Już 12 października, do księgarń trafi nowa książka Wydawnictwa Bellona, która wraca do zagadnienia. 

 

Wyjątkowo rzadko zdarzają się pisarze-historycy z talentami felietonistów.

Niewątpliwie należy do nich autor kilkunastu bestsellerów rosyjskich z ostatnich lat Aleksander Nikonow, którego książkę, traktującą o najważniejszym wydarzeniu XX wieku, II wojnie światowej, czyta się jak znakomitą beletrystykę.

Nawet lektura spisu treści jest smakowita: ,,Zamiast prologu, czyli obalanie mitów” (m.in. o tym, jak wbijano kiedyś młodzieży do głów, że Rosjanie wszystko wynaleźli, od maszyny parowej po rakiety i żałosnych tego skutkach), ,,Matkę Prawdę trzeba zarżnąć”, ,,Na co liczył Wódz, czyli jak uczyłem walczyć towarzysza Stalina”, ,,Du not bi efrejd of dzy Red Armi men!”, ,,Cesarzowi co cesarskie, a ślusarzowi ślusarskie”, ,,Czy Hitler chciał ocalić Stalina?”, ,,Słowniczek wybranych eufemizmów stalinowskich - tłumaczenie z propagandowego na polski”, itp. itd. Analizując rolę Niemiec i Związku Radzieckiego, Hitlera i Stalina w II wojnie światowej Nikonow przytacza

wiele nieznanych faktów, wyciągając logiczne wnioski, z którymi nie zgadza się wielu

współczesnych historyków rosyjskich, a które umożliwiają Czytelnikowi zbudowanie

samodzielnego i obiektywnego obrazu czasów II wojny i jej skutków.

Krakowskie spotkanie ze Sławomirem Koprem

Wyjątkowa okazja nadarzy się wszystkim zainteresowanym tematyką II Rzeczypospolitej, którzy w czwartek (06. 10) znajdą się w Krakowie. O godzinie 19.00, w kawiarni Artefact Cafe, przy ulicy Topolowej 40, odbędzie się spotkanie ze Sławomirem Koprem, autorem wielu bestsellerowych książek o życiu prywatnym elit II RP. Spotkanie, na które oczywiście wstęp jest wolny, poprowadzi Piotr Stankiewicz, a głównym tematem będzie najnowsza książka Sławomira Kopra, Wpływowe Kobiety Drugiej Rzeczypospolitej. Wszystkich fanów pióra, pana Sławomira zapraszamy bardzo serdecznie, to rzadko spotykana okazja, żeby zadać nurtujące pytania i zdobyć autograf autora.

Wszystkim, którym niestety się nie uda dotrzeć na spotkanie polecamy stronę autorską: http://slawomirkoper.pl/

Tajemnice wojny obronnej

Jak zauważa we wstępie do swojej książki „Polesie 1939” Wojciech Włodarkiewicz, określenie: „kampania wrześniowa” jest mylące. Historycy toczą spory, czy lepiej o zmaganiach Polaków z jesieni 1939 roku mówić: kampania wrześniowa, wojna obronna, czy kampania polska 1939 roku? Wszelkie dywagacje raczej nie zmienią faktu, że najbardziej rozpowszechnionym, chociaż niekoniecznie trafnym terminem jest: „kampania wrześniowa” i takim określeniem posługuje się Eugeniusz Guz tytułując swoją książkę: „Zagadki i tajemnice kampanii wrześniowej”. Książka nie jest nowością, pierwotnie ukazała się w 70 rocznicę wybuchu II wojny światowej, jednak jej popularność i szerokie zainteresowanie sprawiły, że Wydawnictwo Bellona tej jesieni wznowiło ten tytuł.

Pierwsze pytanie, które przychodzi na myśl, widząc tytuł książki, to jakież zagadki i tajemnice mogą ujrzeć światło dzienne po siedemdziesięciu latach? Jednak w przypadku książki Eugeniusza Guza, nie jest to tylko chwytliwy tytuł. Autor, wieloletni korespondent prasy polskiej w Niemczech, sięgnął głęboko do archiwów; zarówno federalnego w Koblencji, weimarskiego i hitlerowskiego MSZ w Bon oraz archiwum państwowego NRD w Poczdamie. Wnioski, wynikające z kwerendy archiwalnej są zaskakujące. Autor opierając się na faktach, punkt po punkcie, rozdział po rozdziale wprowadza Czytelnika w zagadnienia związane z wybuchem II wojny światowej. Od pierwszych stron książki widzimy dążenia Niemiec do podważenia postanowień traktatu wersalskiego i to bynajmniej nie na drodze pokojowej. Rewizjonizm, który przejawiał się pomysłami zbrojnego ataku na Polskę i powołania Republiki Wschodnioniemieckiej niezależnej od Berlina. Wspieranie ukraińskich nacjonalistów, próby wykupienia korytarza do Prus Wschodnich oraz odzyskania Górnego Śląska w zamian za korzystne umowy handlowe. Antypolska kampania prowadzona przez przekupionych, zachodnich dziennikarzy, kłopoty z uzyskaniem pożyczki od sojuszników Polski, czy brak informacji o podpisaniu paktu Ribbentrop – Mołotow. To niektóre zagadnienia, które rzucają nowe światło na sytuację przed wrześniem 1939 roku. Jednak to nie wszystko, bardzo dużo można się dowiedzieć o prowokacji gliwickiej, Westerplatte, obronie Warszawy, o tym, które państwa uznały rząd emigracyjny i jak na okupację Polski reagował Watykan. „Zagadki i tajemnice kampanii wrześniowej”, to książka, po którą powinien sięgnąć każdy zainteresowany dziejami najnowszymi, już chociażby dlatego, żeby mieć rozeznanie jakie błędy najczęściej w historiografii Września są powielane.

Zapowiedzi października 1

Wystarczy wyjrzeć za okno, żeby na horyzoncie zobaczyć nadchodzący październik. Jeszcze kilka dni i zapuka do drzwi, a wraz z nim sypnie różnokolorowymi liśćmi. Jednak nie tylko w liście będzie obfitowała jesień, Wydawnictwo Bellona przygotowało dla Czytelników wysyp nowych książek. Jesienne wieczory, to pora wręcz wymarzona, żeby zatopić się w lekturze.

Już 05 października do księgarń trafi najnowsza książka Sławomira Kopra. Fascynacja latami międzywojnia nie mija. I nie jest to tylko domena pana Sławomira – oceniając z jak ogromnym zainteresowaniem spotkały się wcześniejsze publikacje autora (m in: Afery i Skandale Drugiej Rzeczypospolitej, Życie Prywatne Elit Drugiej Rzeczypospolitej, Życie Prywatne Elit Artystycznych Drugiej Rzeczypospolitej). Temat II RP, to w historii Polski, krótka, ale niezwykle intensywna epoka, która rozkwitła na fali odzyskanej niepodległości, a jaki wpływ na ten rozkwit miały kobiety? Niebagatelny. Dlatego warto takie rozważania czynić nad kolejnymi stronami nowej książki: Wpływowe Kobiety Drugiej Rzeczypospolitej.

Autor ze znaną swadą prowadzi nas po świecie pięknych i inteligentnych kobiet. Oprócz najbardziej znanych postaci, takich jak: Zofia Nałkowska, Maria Dąbrowska, czy Jadwiga Beck, poznamy również kobiet przyprószone zapomnieniem jak Maria Morsko, czy, dopiero ostatnio doceniona, Katarzyna Kobro. Oczywiście nie są to tylko oficjalne, encyklopedyczne życiorysy, autor porusza kwestie spraw finansowych, sferę uczuć, czy orientacji seksualnych bohaterek swojej książki. Wszak osoba publiczna pokazana „w szlafroku i kapciach” tylko zyskuje na swojej autentyczności.

 

Templariusze

Rycerski zakon templariuszy, czyli Zakon Ubogich Rycerzy Chrystusa i Świątyni Salomona od dawna skrywa opończa tajemnicy. Przybliżona data powstania (około roku 1120) oraz okoliczności rozwiązania zakonu, kiedy to zadłużony król Francji, Filip IV Piękny oskarżył templariuszy o herezję, a zakonnicy, którzy w tym czasie znaleźli się we Francji masowo płonęli na stosach. Duża część zbiegła lub znajdowała się w innych prowincjach (Portugalia, Cypr, czy Polska), dlatego nadal żywe są legendy o skarbach templariuszy, których szukano również w Polsce, m. in. w komandoriach templariuszy w Chwarszczanach i Rurce w województwie zachodniopomorskim. Inna sprawa, że bodajże najbardziej, „polscy” templariusze zostali spopularyzowani przez Zbigniewa Nienackiego i jego cykl o Panu Samochodziku, który do dzisiaj cieszy się niesłabnącym powodzeniem, a Wydawnictwo Bellona ostatnio wydało audiobooka: „Pan Samochodzik i templariusze”, którego czyta Wojciech Malajkat.  

Jednak o ile powieść Nienackiego adresowana jest bardziej dla dzieci i młodzieży o tyle książka Paula Dohertego: „Templariusz”, to powieść historyczna dla dorosłych. Autor zabiera nas w mroczne czasy pierwszej wyprawy krzyżowej, kiedy to wezwanie papieża Urbana II pchnęły tysiące rycerzy Europy Zachodniej do krucjaty mającej na celu wyzwolenie Jerozolimy z panowania niewiernych. Warto zaznaczyć, że autor budując powieść opierał się nie tylko na materiałach źródłowych, ale również na licznych relacjach uczestników wyprawy. Dlatego powstał niezwykle plastyczny obraz, w którym postacie historyczne przeplatają się ze zwykłymi uczestnikami. Na kartach Templariusza w równych proporcjach znajduje się miłość, wojna, zdrada i intryga, a wszystko to w trakcie trwającej trzy lata wędrówki, która miała swoje postoje w oblężeniach Nicei i Antiochii, czy krwawej bitwie pod Doryleum.

Można zapytać cóż wspólnego mieli templariusze z I krucjatą, skoro zakon powstał oficjalnie przeszło 20 lat później? Cóż, Świątynia Salomona znajduje się w Jerozolimie, a kto powiedział kiedy zrodziła się idea zakonu...

„New York Times” o książce Dohertego napisał, że to: „magiczne wskrzeszenie historii” i to prawda, nie dodano jednak, że to historia, która blisko tysiąc lat temu kształtowała współczesny wizerunek Europy.

Twierdza Brześć - walki na Polesiu

Wrzesień, to w polskiej historii współczesnej miesiąc szczególny. Każdy dzień można przyporządkować miejscu związanym z walką obronną 1939 roku. Chociażby dzisiaj, 14 września mija kolejna rocznica niemieckiego ataku na Twierdzę Brzeską, która pomimo dużej dysproporcji sił przez trzy dni stawiała zacięty opór XIX Korpusowi Armijnemu pod dowództwem generała Heinza Guderiana, jednego z głównych twórców doktryny opierającej atak na wykorzystaniu broni pancernej. Jednak Brześć nad Bugiem oprócz samej obrony zasługuje na uwagę również z innego powodu. Miasto stało się specyficznym symbolem przypieczętowania paktu Ribbentrop-Mołotow, bowiem Brześć, zajęty przez wojska niemieckie został na mocy wspomnianego paktu przekazany stronie radzieckiej, a temu wydarzeniu towarzyszyła wspólna defilada wojskowa obu agresorów...

Wspomnienie o brzeskiej rocznicy nie znalazło się tutaj przypadkiem. Wydawnictwo Bellona, w dobrze znanej serii: „Historyczne Bitwy” wydało we wrześniu książkę: „Polesie 1939” autorstwa Wojciecha Włodarczyka. Książka to ważna, bowiem obrazuje walkę dowodzonych przez generała Franciszka Kleeberga żołnierzy polskich z dwoma wrogami na raz, a nie jak to bywało w starszych opracowaniach dotyczących Polesia tylko z żołnierzami Wehrmachtu.

Niewątpliwym walorem książki jest jej szczegółowe opracowanie. Pan Włodarczyk w swojej syntezie sięgnął głęboko opierając się o kontekst późniejszych działań militarnych. Dlatego możemy się zapoznać z sytuacją przed wybuchem wojny. Dowiadujemy się jaką rolę miało odegrać Polesie w planach operacyjnych wojny z Zachodem (jako głębokie zaplecze) albo Wschodem (jako przedpole). Ponadto możemy śledzić mobilizację alarmową z 23 marca 1939 roku, nastroje ludności białoruskiej i polskiej, formowanie poszczególnych oddziałów oraz, co niezwykle cenne, relacje bezpośrednich uczestników walk. A wszystko to okraszone przypisami, załącznikami, zdjęciami i mapami. Dla każdego zainteresowanego wrześniową kampanią, książka: „Polesie 1939” powinna stać się lekturą obowiązkową.

Operacje specjalne

Książka Rasmusa Dahlberga równie dobrze mogłaby nosić tytuł: „Misje jednostek specjalnych w czasie II wojny światowej”. Duński autor prezentuje czytelnikowi dziesięć spektakularnych operacji specjalnych, które z różnych powodów wpłynęły na rozwój wydarzeń w trakcie II wojny światowej. Oczywiście fortele i niekonwencjonalne działania towarzyszą konfliktom zbrojnym od zarania dziejów. Nikomu nie trzeba przypominać rozsławionego przez Homera konia trojańskiego, który posłużył greckim żołnierzom do przedostania się za linię wroga, jednak z każdą, kolejną wojną przechytrzenie przeciwnika stawało się coraz trudniejsze – wszak każdy wyciąga wnioski z błędów własnych i cudzych, uszczelnia obronę i stara się zapobiegać niepożądanym działaniom. Nie zawsze się to udaje, jeśli tylko plan jest dobry, a wykonawcy wyszkoleni, zdeterminowani i odważni.

„Nieznane misje II wojny światowej” czyta się jak książkę sensacyjną. Znajdziemy w niej historię zdobycia belgijskiego fortu Eben Emael. Operację uwolnienia z górskiego hotelu w Apeninach Benito Mussoliniego przez Ottona Skorzennego, którego wielu uważa za legendarnego niemieckiego komandosa. Jest relacja z podjętej przez Brytyjczyków próby zamachu na Erwina Rommla w Afryce Północnej oraz śmiałego ataku niemieckiego U-boota na Scapa Flow – główną bazę brytyjskiej marynarki wojennej.

Ważne, że autor pisze nie tylko o genezie i przebiegu danej operacji, ale również o następstwach, które czasami miały spory wpływ na dalsze działania wojenne jednej ze stron konfliktu, a niekiedy przeciwnie – pomimo powodzenia akcji jej szerszy wymiar rozczarowywał.

Warto również zauważyć, że konsekwencje działań włoskich żywych torped atakujących brytyjskie statki w porcie Aleksandrii na Morzu Śródziemnym, czy zniszczenie zapasów ciężkiej wody przez norweskich sabotażystów, miały dużo szersze znaczenie. Dzięki takim operacjom dostrzeżono możliwości, którymi dysponowały niewielkie oddziały specjalistów i ta doktryna jest rozwijana po dzień dzisiejszy, czego najlepszymi przykładami są współczesne konflikty zbrojne np. w Iraku czy Afganistanie i uczestniczące w nich jednostki specjalne.

„Nieznane misje II wojny światowej” zostały wydane w Danii, Szwecji i Norwegii, teraz trafiają również do rąk polskiego Czytelnika.